قرقرههای کابل برق بخش بزرگی از سرمایه هر پروژه صنعتی یا ساختمانی هستند. رها کردن این تجهیزات گران‌قیمت در محیط باز یا چیدمان اشتباه آن‌ها در انبار، باعث نفوذ رطوبت به داخل هادی، خشک شدن روکش و افت شدید مقاومت عایقی میشود. اگر به دنبال راهی برای محافظت از کابل‌های خود تا زمان نصب هستید، باید استانداردهای فیزیکی و محیطی خاصی را در انبار رعایت کنید. در این مقاله مستقیما به سراغ اصول اجرایی انبارداری و جابه‌جایی کابل می‌رویم تا از بروز خسارت‌های سنگین و غیرقابل جبران جلوگیری کنید.
فهرست مطالب
شرایط محیطی استاندارد برای انبار کابل برق
محیط انبار اولین خط دفاعی شما برای حفظ سلامت کابل است. شرایط فیزیکی سوله یا فضای باز باید کاملا کنترل‌شده باشد.
کنترل دما و محافظت در برابر تابش مستقیم خورشید بدترین دشمن روکشهای پلیمری و پیویسی، اشعه ماوراء بنفش خورشید و نوسانات شدید دمایی است. انبار نگهداری کابل باید مسقف باشد. تابش مستقیم آفتاب باعث تبخیر نرم‌کننده‌های موجود در عایق شده و روکش کابل را به شدت خشک و شکننده می‌کند. این شکنندگی باعث میشود کابل در زمان باز شدن از روی قرقره و نصب در پروژه، فورا ترک بخورد. دمای انبار نیز باید بین ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد حفظ شود تا ساختار فیزیکی کابل تغییر نکند.
مدیریت رطوبت و جلوگیری از نفوذ آب فضای انبار باید کاملا خشک و دارای تهویه مناسب باشد. انبار کردن کابل در محیط‌های شرجی یا روی زمین‌های خیس، باعث پوسیدگی قرقرههای چوبی و نفوذ آب به زیر روکش کابل میشود. کف انبار باید حتما بتنی و تراز باشد و از سیستم‌های رطوبت‌گیر یا فن‌های تهویه قدرتمند برای جلوگیری از تعریق محیط استفاده شود.
اصول چیدمان و جابه‌جایی قرقرههای کابل در انبار
بیشترین آمار آسیب به کابلها مربوط به زمان جابه‌جایی با لیفتراک و چیدمان غیراصولی در انبار است. رعایت نکات زیر برای حفظ سلامت فیزیکی محصول الزامی است.
خواباندن قرقرهها روی زمین کاملا ممنوع است یکی از مرگبارترین اشتباهات انبارداری، قرار دادن قرقرهها به صورت افقی روی یکی از فلنجهای کناری است. قرقره کابل همیشه باید به صورت ایستاده و عمودی نگهداری شود. خواباندن قرقره باعث در هم پیچیدن لایه‌های زیرین کابل، لهشدگی شدید رشته‌ها و غیرممکن شدن فرآیند باز کردن کابل در زمان اجرای پروژه خواهد شد. برای جلوگیری از غلتیدن قرقرههای ایستاده، حتما باید از گوه‌های چوبی در زیر آن‌ها استفاده کنید.
نحوه صحیح بلند کردن قرقره با لیفتراک و جرثقیل شاخک‌های لیفتراک هرگز نباید با سطح کابل تماس پیدا کنند. شاخک‌ها باید دقیقا زیر هر دو فلنج لبه‌های قرقره قرار بگیرند. در صورت استفاده از جرثقیل، باید یک میله فولادی ضخیم از سوراخ مرکزی قرقره عبور داده شود و تسمه‌های بالابر به دو سر این میله متصل گردند. استفاده از تسمه به طور مستقیم روی روکش کابل باعث پارگی عایق میشود.
آب‌بندی سر کابلها با درپوش حرارتی
وقتی بخشی از کابل را برش می‌زنید، هادی‌های مسی یا آلومینیومی در معرض هوای آزاد قرار می‌گیرند. رطوبت هوا به راحتی از طریق خاصیت مویینگی به داخل رشته‌های فلزی نفوذ کرده و در تمام طول کابل حرکت می‌کند. این پدیده باعث اکسیداسیون شدید هادی در زیر روکش میشود. برای جلوگیری از این فاجعه، باید بلافاصله پس از هر برش، سر آزاد کابل را با کاپ‌های حرارتی یا شیرینگ‌های چسب‌دار عایق‌بندی کنید تا مسیر ورود رطوبت کاملا مسدود شود.
محافظت در برابر جوندگان و آسیب‌های شیمیایی
موش‌ها علاقه زیادی به جویدن روکشهای پلاستیکی دارند. انبار کابل باید به صورت دوره‌ای سم‌پاشی شده و مسیرهای نفوذ جوندگان کاملا مسدود شود. همچنین قرقرههای کابل هرگز نباید در مجاورت مواد شیمیایی خورنده، حلال‌ها، روغن‌های صنعتی و اسیدها قرار بگیرند. بخارات این مواد می‌تواند ساختار مولکولی عایق کابل را به طور کامل از بین ببرد.
چرا نگهداری غیراصولی کابلها هزینه‌تراش است؟
نادیده گرفتن استانداردهایی که بررسی کردیم، عواقب مالی سنگینی به همراه دارد. زمانی که کابل به دلیل رطوبت اکسید میشود یا در اثر نور خورشید ترک میخورد، مقاومت عایقی آن به شدت افت می‌کند. این کابل آسیب‌دیده اگر در مدار برق ساختمان یا تاسیسات صنعتی نصب شود، در اولین فشار جریان برق دچار اتصال کوتاه شده و می‌سوزد. در این شرایط، پیمانکار نه تنها کل هزینه خرید کابل را از دست داده، بلکه باید هزینه‌های تخریب، کنده‌کاری و تعویض مجدد مسیر را نیز پرداخت کند.
جمع‌بندی
مدیریت انبار کابل صرفا چیدن چند قرقره چوبی روی یکدیگر نیست؛ بلکه یک فرآیند مهندسی برای حفظ کیفیت یکی از حساس‌ترین تجهیزات تاسیساتی است. با قرار دادن قرقرهها به صورت ایستاده روی سطوح تراز، آب‌بندی سر کابلها با درپوش‌های حرارتی و ایزوله کردن محیط انبار از نور خورشید و رطوبت، می‌توانید کیفیت کابل را از کارخانه تا لحظه نصب در پروژه کاملا حفظ کنید.
سوالات متداول
آیا میتوان قرقرههای کابل را روی هم چید؟
توصیه میشود قرقرهها روی یکدیگر چیده نشوند، مگر اینکه از استندها و قفسهبندیهای فلزی استاندارد استفاده کنید. قرار دادن مستقیم قرقرههای سنگین روی یکدیگر باعث شکستن فلنجهای چوبی پایینی و لهشدگی شدید کابلها میشود.
مدت زمان مجاز برای نگهداری کابل در انبار چقدر است؟
اگر تمام شرایط استاندارد شامل دمای مناسب، عدم تابش خورشید، عدم نفوذ رطوبت و آب‌بندی سر کابلها رعایت شود، میتوان کابل‌های برق استاندارد را تا چند سال بدون افت کیفیت نگهداری کرد. با این حال بررسی دوره‌ای مقاومت عایق با دستگاه میگر توصیه میشود.
باز کردن کابل در هوای بسیار سرد زمستان چه خطری دارد؟
روکشهای پیویسی در دمای زیر صفر درجه سانتیگراد به شدت خشک و شکننده میشوند. اگر کابل را در این دما از روی قرقره باز کنید، روکش آن بلافاصله ترک میخورد. کابل باید حداقل ۲۴ ساعت قبل از نصب، به محیطی با دمای بالای ۱۵ درجه منتقل شود تا روکش آن انعطافپذیری خود را به دست آورد.
انتخاب و خرید سیم و کابل از سپهر البرز
برای انتخاب و خرید سیم و کابل، فقط قیمت محصول را ملاک قرار ندهید؛ نوع کابل، سطح مقطع، جنس هادی و تناسب آن با شرایط پروژه مستقیماً بر ایمنی و عملکرد شبکه برق تأثیر می‌گذارد. در سپهر البرز می‌توانید انواع سیم و کابل را متناسب با نیاز پروژه بررسی کرده و با مقایسه مشخصات فنی، گزینه مناسب‌تری برای کاربردهای ساختمانی، صنعتی و تأسیساتی انتخاب کنید.
بدون دیدگاه